Margriet Smulders
Het thema ‘lust en verleiding’ speelt altijd een grote rol in het werk
van Margriet Smulders. Als je voor haar imposante foto’s staat, krijg
je het gevoel naar binnen gezogen te worden. Grote weelderige composities verlokken de kijker en voeren speels zijn oog van detail naar detail. In haar werken gebruikt Smulders vooral exotische bloemen
en fruit. Bij de opstellingen wordt op geraffineerde wijze gebruik
gemaakt van gekleurde draperieën, water en spiegels. Het resultaat
lijkt een detail te zijn uit een raadselachtige sprookjeswereld. Hoewel
in deze surrealistische landschappen geen mensen voorkomen, lijken de
werken een verhaal te vertellen of een betekenis in zich te dragen. Al
jaren geldt Smulders als één van Nederlands belangrijkste vrouwelijke
kunstenaars. In 2006 was de grote solo tentoonstelling ‘De verleiding
van Flora’ in het Prinsenhof in Delft. Haar laatste museale wapenfeit
is de grote dubbeltentoonstelling ‘Land of Milk and Money’ met mede
‘power girl’ Maria Roosen in het Stedelijk Museum Den Bosch in 2008.
Smulders groeit op in een kunstzinnig gezin. Na haar kandidaats psychologie aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen blijft de kunst trekken en meldt ze zich ook aan bij de Academie voor Beeldende Kunsten in Arnhem. Al tijdens haar opleiding vindt ze in de schilder- en tekenkunst niet de juiste middelen om zich uit te drukken. Ze kiest voor het maken van installaties en spelenderwijs begint ze met fotograferen. Ze figureert zelf, zwanger of met haar gezin, in foto’s die op geraffineerde wijze de maatschappelijke
verwachtingspatronen over gezin en moederschap op de hak nemen. Ook
bouwt ze installaties die ze vult met op rommelmarkten gevonden
materialen. Broeierig sensuele kamertjes vol prullaria,
miniwerelden die met humor en overdrijving de kleinburgerlijkheid van
de maatschappelijke verwachting bespotten.
Met haar foto’s maakt ze al snel naam. De serie ‘Maternité’, waarin ze op verfrissende wijze haar visie geeft op moederschap en gezinsleven, wordt in Londen, Wenen en Parijs geëxposeerd. Hoewel Smulders als één van de meest vooraanstaande Nederlandse fotografen van dit moment wordt beschouwd, heeft ze moeite met de titel ‘fotograaf’. Ze ziet zichzelf veel meer als een schilder die met een camera werkt: ‘van fotografen wordt verwacht dat ze de
bestaande werkelijkheid fotograferen. Ik creëer mijn eigen
werkelijkheid, ik bouw een toneel, dat is meer iets voor een schilder’.
Smulders blijft zich technisch voortdurend ontwikkelen. Al
experimenterend worden de composities rijker en ingenieuzer. Spiegels,
draperieën en water zorgen voor vervreemdende effecten. Zelfontworpen
glazen objecten waar vloeistoffen over heen gegoten worden, geven de
werken beweging en dynamiek. Met grote zorgvuldigheid wordt het te
fotograferen toneel georkestreerd. De foto die Smulders er van maakt is
puur, hij wordt niet achteraf bewerkt of digitaal gemanipuleerd. Een
ongekende prestatie, als je de toverachtige en picturale kwaliteiten
ervaart die ze in haar foto’s weet te bereiken. Margriet Smulders: schilderen met de camera.
Frank Welkenhuysen Kunsthistoricus en medeoprichter van hot prospects !